Government of Wales Act 2006

Newidiodd y Government of Wales Act 2006 rôl y Cynulliad Cenedlaethol, a daeth yn ddeddfwrfa gyflawn.

Sefydlodd GOWA 2006 Llywodraeth Cynulliad Cymru hefyd (sef Llywodraeth Cymru erbyn hyn) yn weithrediaeth ddatganoledig ar gyfer Cymru.

Trosglwyddwyd swyddogaethau gweithredol y Cynulliad Cenedlaethol i Weinidogion Cymru, sef prif ran Llywodraeth Cymru, a’r swyddogion sy’n ysgwyddo’r rhan fwyaf o’i swyddogaethau. Rhoddodd y Ddeddf bwerau cyffredinol pwysig i Lywodraeth Cymru hefyd, megis y pŵer i wneud pethau i wella lles amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd Cymru a phŵer i gefnogi diwylliant, gan gynnwys yr iaith Gymraeg.

Mae GOWA 2006 hefyd yn caniatáu i ragor o bwerau mewn perthynas â Chymru gael eu trosglwyddo oddi wrth Lywodraeth y DU i Lywodraeth Cymru.

Cewch ragor o wybodaeth am Lywodraeth Cymru ar y dudalen hon, a rhagor o wybodaeth am y Cynulliad Cenedlaethol ar y dudalen hon

Yn wreiddiol, rhoddodd GOWA 2006 y pŵer i’r Cynulliad basio Mesurau’r Cynulliad mewn perthynas â rhai materion penodol. Mae gan Fesurau’r Cynulliad statws deddfwriaeth sylfaenol, fel Deddfau Seneddol.

Roedd Atodlen 5 i GOWA 2006 yn nodi’r materion hynny y gallai’r Cynulliad Cenedlaethol basio Mesurau ar eu cyfer. Er mai nifer cymharol fach o faterion oedd yn Atodlen 5 pan basiwyd GOWA 2006, ychwanegwyd rhagor trwy ddeddfwriaeth ddiweddarach y DU.

Pasiwyd dau ddeg dau o Fesurau’r Cynulliad rhwng 2007 a 2011, yn cynnwys Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011 a Mesur Hawliau Plant a Phobl Ifanc (Cymru) 2011. Cadwodd Mesurau’r Cynulliad eu heffaith a’u statws cyfreithiol ar ôl i’r Cynulliad gael y pŵer i basio Deddfau’r Cynulliad.

Rhoddodd GOWA 2006 y pŵer hefyd i’r Cynulliad basio Deddfau’r Cynulliad, ond dim ond ar ôl i bobl Cymru bleidleisio o blaid hynny yn gyntaf mewn refferendwm. Cynhaliwyd y refferendwm hwn yn 2011. Mae gan Ddeddfau’r Cynulliad statws deddfwriaeth sylfaenol hefyd ond gallant fod yn gysylltiedig ag ystod ehangach o feysydd nag y gallai Mesurau’r Cynulliad. Nodir y meysydd hyn yn Atodlen 7 i GOWA 2006. Gallwch ddarllen rhagor am Ddeddfau’r Cynulliad ar y dudalen hon.

Mae GOWA 2006 yn cynnwys darpariaethau hefyd am gyllid y Cynulliad a Llywodraeth Cymru.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn