Natur cyfraith yr Undeb Ewropeaidd

Fel system gyfreithiol y DU, mae gan system gyfreithiol yr UE haenau gwahanol o ddeddfau.  Cytuniadau’r UE (a’r protocolau cysylltiedig) yw ei deddfwriaeth sylfaenol.  Mae’r cytuniadau a’r protocolau hynny y mae’r DU wedi ymrwymo iddynt yn uniongyrchol gymwys (nid i’w gymysgu ag ‘effaith uniongyrchol’ – gweler isod) fel cyfreithiau’r DU. Mae’r cytuniadau yn creu pwerau i sefydliadau penodol yr UE wneud is-ddeddfwriaeth, ar ffurf Rheoliadau, Cyfarwyddebau a Phenderfyniadau. Mae Rheoliadau’r UE yn uniongyrchol gymwys fel cyfreithiau’r DU. Nid yw cyfarwyddebau’r UE, ar y llaw arall, yn rhan awtomatig o gyfraith y DU (nid ydynt yn uniongyrchol gymwys), ond mae’n ofynnol i’r DU eu gweithredu fel rhan o gyfraith y DU (a bydd ganddi rywfaint o hyblygrwydd o ran sut y mae’r gyfraith ganlyniadol wedi’i fframio). Mae Penderfyniadau’r UE yn gyfreithiol rwymol, ond dim ond i’r partïon y maent wedi’u cyfeirio atynt.

Hyd yn oed os yw cyfraith yr UE yn uniongyrchol gymwys yn y DU, nid yw hynny’n golygu o reidrwydd bod ganddi effaith uniongyrchol (h.y. ni fydd o reidrwydd yn creu hawliau y gellir eu gorfodi’n uniongyrchol gan ddinasyddion unigol – gweler ymhellach yma).

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn