Beth yw’r rheol yn erbyn rhagfarn?

Gall y Llys farnu bod penderfyniad yn annheg yn weithdrefnol ac y dylid ei ddileu os oes gan y penderfynwr ragfarn uniongyrchol wrth wneud penderfyniad arbennig, neu hyd yn oed os yw’n ymddangos bod ganddo ragfarn. Bydd gan benderfynwr ‘ragfarn’ lle mae ganddo agwedd sy’n ei atal rhag gwneud penderfyniad yn wrthrychol. Mae’r rheol yn caniatáu i’r Llys sicrhau bod y broses benderfynu yn deg a bod gan benderfynwyr feddwl agored.

Bydd gan benderfynwr ragfarn uniongyrchol lle mae ganddo fudd yn y penderfyniad sy’n cael ei wneud. Gallai hyn godi os oes gan yr awdurdod cyhoeddus fudd ariannol mewn penderfyniad arbennig (e.e. byddai gan gynghorydd awdurdod lleol fudd mewn penderfyniad i ddyfarnu grant i gwmni y mae gan y cynghorydd gyfranddaliadau ynddo). Os yw budd y penderfynwr yn fwy nag un bach neu bell, bydd y penderfynwr yn cael ei wahardd rhag gwneud y penderfyniad a bydd unrhyw benderfyniad y mae wedi’i wneud yn cael ei ddileu.

Bydd penderfynwr yn ymddangos yn rhagfarnllyd lle byddai rhywun teg a gwybodus, ar ôl ystyried y ffeithiau, yn dod i’r casgliad bod posibilrwydd gwirioneddol fod y penderfynwr yn rhagfarnllyd.

Rhaid i benderfynwyr sicrhau felly nad oes ganddynt fudd uniongyrchol yn y penderfyniad sy’n cael ei wneud, a dylent ystyried peidio â gweithredu fel penderfynwr hefyd os oes posibilrwydd gwirioneddol y gellid herio eu hamhleidioldeb mewn achos arbennig.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn