A ellir trechu disgwyliadau dilys?

Bydd y cwestiwn ynghylch a oes disgwyliad dilys wedi codi yn dibynnu ar nifer o ffactorau. Mae hyn yn arbennig o wir am ddisgwyliad dilys sylweddol, lle mae’r trothwy y mae’n rhaid i’r hawlydd ei fodloni yn arbennig o uchel. Bydd y ffactorau y bydd y Llys yn eu hystyried yn cynnwys:

  • a oedd yr addewid yn glir ac yn ddiamwys.
  • a oedd gan y penderfynwr y pŵer i wneud yr addewid (gweler R v North and East Devon Health Authority ex p Coughlan [2001] QB 123). Os na, mae’n annhebygol y bydd hawliad am ddisgwyliad dilys yn llwyddo, ond mae eithriadau lle mae hawliau dynol yn berthnasol.
  • a gafodd yr addewid ei wneud gan rywun ag awdurdod digonol i ymrwymo’r penderfynwr i gymryd y camau gweithredu arfaethedig (R (Bloggs 61) v Secretary of State for the Home Department [2003] EWCA Civ 686).
  • a wnaeth y sawl y gwnaed yr addewid iddo weithredu ar sail yr addewid hwnnw a’i fod mewn sefyllfa waeth o ganlyniad i’r camau hynny (R v Secretary of State for Education and Employment Ex p. Begbie [2000] 1 WLR 1115).

Hyd yn oed os yw’r Llys yn fodlon bod yna ddisgwyliad dilys, gall ganiatáu i’r penderfynwr dorri ei air o hyd (h.y. trechu’r disgwyliad dilys) lle mae  rheswm budd cyhoeddus tra phwysig dros ganiatáu i’r awdurdod cyhoeddus wneud hynny.  

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn