Rheolau ynghylch cymorth gwladwriaethol

Mae rheolau cymorth gwladwriaethol yn rhan allweddol o ddeddfau sy’n hwyluso creu a datblygu marchnad fewnol ('sengl') yr UE.  Mae erthygl 107(1) o’r Treaty on the Functioning of the European Union (TFEU) yn darparu fel a ganlyn:

"Save as otherwise provided in this Treaty, any aid granted by a Member State or through State resources in any form whatsoever which distorts or threatens to distort competition by favouring certain undertakings or the production of certain goods shall, insofar as it affects trade between Member States, be incompatible with the common market."

Nod y rheolau cymorth gwladwriaethol yw rheoleiddio cymorthdaliadau ac atal awdurdodau cyhoeddus rhag camliwio’r marchnadoedd, drwy ffafrio’n ddetholus busnesau penodol, neu sectorau neu ardaloedd penodol. Er bod gwaharddiad sylfaenol ar ddarparu cymorth gwladwriaethol gan awdurdodau cyhoeddus, mae gan y Comisiwn Ewropeaidd ddisgresiwn eang iawn (dan Erthygl 107(3) TFEU) i gymeradwyo cymorth gwladwriaethol mewn amgylchiadau penodol (er enghraifft, er mwyn hybu datblygiad economaidd ardaloedd penodol neu hwyluso datblygiad rhai gweithgareddau economaidd neu ardaloedd economaidd penodol, lle bo’r effaith ar fasnach o fewn yr UE yn gyfyngedig). Nid yw’r rheolau cymorth Gwladwriaethol yn gwahardd awdurdodau cyhoeddus rhag buddsoddi arian cyhoeddus ar delerau a fyddai’n dderbyniol i fuddsoddwr y farchnad (Egwyddor Gweithredwr Economi’r Farchnad). Mae gwybodaeth helaeth am reolau cymorth gwladwriaethol ar gael ar wefan y Comisiwn Ewropeaidd. 

Yn ymarferol, gellir caniatáu cymorth gwladwriaethol mewn amrywiaeth eang o amgylchiadau, er bod hynny’n destun rheolaeth lem gan y Comisiwn Ewropeaidd (er enghraifft, yn ymwneud â’r math o gymorth, swm y cymorth a lefel y cymorth fel cyfran o gostau’r prosiect yn llawn). Y ddeddfwriaeth allweddol sy’n cwmpasu hyn yw Rheoliad 651/2014 y Comisiwn, y cyfeirir ato’n gyffredin fel y General Block Exemption Regulation (GBER). Mae’r Rheoliad hwn yn cyflwyno’r amodau lle gellir darparu cymorth Gwladwriaethol, heb orfod hysbysu na chael cymeradwyaeth gan y Comisiwn Ewropeaidd. Er enghraifft, mae’r Rheoliad yn cynnwys darpariaethau manwl mewn perthynas â’r categorïau cymorth isod:

  •  cymorth rhanbarthol;
  •  cymorth i fusnesau bach a chanolig;
  •  cymorth ar gyfer ymchwil, datblygu ac arloesi;
  •  cymorth ar gyfer hyfforddiant;
  •  cymorth ar gyfer diogelu’r amgylchedd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cofrestru nifer o gynlluniau dan y GBER. Mae’r rheolau’n ymwneud â chymorth buddsoddiad rhanbarthol o bwys arbennig i Gymru. Maen nhw’n rhoi cyfle i awdurdodau cyhoeddus ddarparu cymorth i gefnogi buddsoddiad cyfalaf mewn ardaloedd a gynorthwyir (gan gynnwys Gorllewin Cymru a’r Cymoedd).

Os nad yw cymorth gwladwriaethol yn dod o fewn un o'r eithriadau yn y Rheoliad Eithriad Bloc Cyffredinol (GBER), mae’n bosibl y bydd yn rhaid hysbysu’r Comisiwn, ac yna ni ellir ei weithredu oni fydd a hyd nes y bydd y Comisiwn yn awdurdodi hynny. Mae yna amryw o fframweithiau a chanllawiau sy'n nodi sut y bydd y Comisiwn yn asesu hysbysiadau cymorth gwladwriaethol, gan amlaf drwy gyfeirio at y math o gymorth neu'r sector diwydiant dan sylw.

Gall goblygiadau darparu cymorth Gwladwriaethol heb ei gymeradwyo dan y GBER neu’n uniongyrchol gan y Comisiwn fod yn ddifrifol: mae dyletswydd ar awdurdodau cyhoeddus i adennill cymorth gwladwriaethol anghyfreithlon gan y buddiolwr, gydag adlog.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn