Beth sydd wedi ei ddatganoli?

Mae Atodlen 7 i'r Government of Wales Act 2006 (GOWA 2006), yn rhoi’r pwerau cymhwysedd deddfwriaethol canlynol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru:

Datblygu economaidd

Adfywio a datblygu economaidd; yn cynnwys datblygiad cymdeithasol cymunedau, adennill tir diffaith a gwella'r amgylchedd; a hyrwyddo busnes a chystadleurwydd.

Yn gyffredinol, mae’r cymhwysedd hwn yn ymwneud â materion ar lefel ficroeconomaidd gan ei fod yn destun i sawl eithriad yn enwedig mewn perthynas â pholisi cyllidol, economaidd ac ariannol, rheoleiddio arferion a chytundebau gwrth-gystadleuol, a diogelu defnyddwyr. Mae eithriadau eraill i sectorau penodol yn eithrio'r Cynulliad Cenedlaethol (yn gyffredinol) rhag deddfu ar y gwasanaethau a’r marchnadoedd ariannol, telathrebu, gwasanaethau post, trydan, glo, olew a nwy.

Mae Atodlen 7 (fel y diwygwyd o dan y Wales Act 2014) yn rhoi cymhwysedd i'r Cynulliad Cenedlaethol ddeddfu mewn perthynas â threthi datganoledig. Trethi datganoledig yw trethi safleoedd tirlenwi a threthi trafodion tir, a nid yw’r eithriad i’r polisi cyllidol, economaidd ac ariannol yn eithrio deddfwriaeth sy’n ymwneud â threthi datganoledig (gweler adran 6 o'r Wales Act 2014).

Swyddogaethau gweithredol

Mae Adran 60 o'r Government of Wales Act 2006 yn rhoi cymhwysedd eang i Weinidogion Cymru "wneud unrhyw beth yr ystyriant sy’n briodol er mwyn hybu neu wella lles economaidd Cymru".

Welsh Development Agency Act 1975

Diddymwyd Awdurdod Datblygu Cymru ar 1 Ebrill 2006, a throsglwyddwyd y pwerau y rhoddwyd iddo dan y Welsh Development Agency Act 1975 (WDAA 1975) i Weinidogion Cymru, sydd bellach yn eu harfer. WDAA 1975 yw’r brif sail gyfreithiol ar gyfer ymyrraeth a chymorth gan Lywodraeth Cymru ar faterion datblygu economaidd. Mae’r Ddeddf yn rhoi nifer o swyddogaethau i Weinidogion Cymru, i’w harfer mewn perthynas â’r canlynol:

  • hybu datblygiad economaidd a chymdeithasol Cymru neu unrhyw ran o Gymru, ac yn y cyswllt hwnnw, darparu, cynnal neu ddiogelu swyddi;
  • hybu effeithlonrwydd busnes a chystadleurwydd rhyngwladol yng Nghymru;
  • gwella’r amgylchedd yng Nghymru ymhellach (gan ystyried yr amwynderau cyfredol).

Er mwyn cyflawni’r dibenion hyn, swyddogaethau Gweinidogion Cymru yw:

  •  hyrwyddo Cymru fel lleoliad busnes;
  •  darparu cyllid i rai sy’n cynnal neu’n bwriadu cynnal busnes;
  •  cynnal mentrau diwydiannol a sefydlu a chynnal busnesau newydd;
  •  naill ai hyrwyddo neu helpu i sefydlu, dyfu, moderneiddio neu ddatblygu busnesau;
  •  sicrhau bod tir ar gael ar gyfer datblygiadau;
  •  darparu safleoedd, lleoliadau, gwasanaethau a chyfleusterau ar gyfer busnesau;
  •  rheoli safleoedd a lleoliadau ar gyfer busnesau;
  •  sicrhau bod tir diffaith yn barod i’w ddefnyddio neu wella ei ymddangosiad;
  •  mynd ati i ddatblygu ac ailddatblygu’r amgylchedd;
  •  hyrwyddo perchnogaeth breifat o fuddiant mewn busnesau trwy werthu gwarannau ac eiddo eraill.

 Yn ychwanegol at y swyddogaethau cyffredinol hyn, mae WDAA 1975 yn rhoi’r swyddogaethau penodol canlynol i Weinidogion Cymru:

  • caffael, dal a gwerthu gwarannau;
  • ffurfio cyrff corfforaethol;
  • meithrin partneriaethau â phobl eraill;
  • gwneud benthyciadau;
  • gwarantu rhwymedigaethau (yn deillio o fenthyciadau neu fel arall) a ysgwyddir gan bobl eraill;
  • gwneud grantiau;
  • bod yn asiant ar ran eraill;
  • caffael a gwaredu tir, cyfarpar, peiriannau ac offer ac unrhyw eiddo eraill;
  • rheoli tir, a datblygu tir a chyflawni gwaith ar dir, a chynnal gweithfeydd neu helpu i’w cynnal;
  • sicrhau bod tir, cyfarpar, peiriannau ac offer ac eiddo eraill ar gael i’w defnyddio gan bobl eraill;
  • darparu gwasanaethau cynghori neu wasanaethau neu gyfleusterau eraill mewn perthynas ag unrhyw un o’u swyddogaethau, neu helpu i’w darparu;
  • hybu neu helpu i hybu cyhoeddusrwydd sy’n ymwneud ag unrhyw un o’u swyddogaethau o dan WDAA 1975.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn