Beth sydd wedi ei ddatganoli?

Mae gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru gymhwysedd i basio deddfau ar amrywiaeth eang o bynciau yn ymwneud â’r amgylchedd.

Mae’r pynciau hyn yn cynnwys:

  • bioamrywiaeth a gwarchod natur
  • diogelu’r amgylchedd
  • gwella’r tir (gan gynnwys draenio tir a thrin tir halogedig)
  • tirweddau gwarchodedig (gan gynnwys tir comin, Parciau Cenedlaethol ac Ardaloedd o Harddwch Naturiol Eithriadol)
  • atal, lleihau a rheoli gwastraff
  • rheoli adnoddau dŵr
  • y cyflenwad dŵr.

Ceir rhai cyfyngiadau pwysig ar gymhwysedd deddfwriaethol Cynulliad Cenedlaethol Cymru mewn perthynas â’r amgylchedd. Nid oes ganddo gymhwysedd i godi trethi amgylcheddol, ac eithrio i’r graddau cyfyngedig a ganiateir gan Deddf Cymru 2014 (sy’n rhoi’r pŵer i ddeddfu ar gyfer treth Cymru ar waredu gwastraff mewn safleoedd tirlenwi). Nid oes ganddo gymhwysedd ar hyn o bryd ar gyfer materion yn ymwneud ag ynni (fel cynhyrchu, trawsyrru a chyflenwi trydan, neu lo, olew neu nwy) (er bod cytundeb gwleidyddol wedi’i sicrhau ynglŷn â datganoli rhai pwerau yn ymwneud ag ynni i Gymru), ac nid oes ganddo gymhwysedd ym maes safonau cynhyrchion. Mae cyfyngiadau eraill mwy penodol ar gymhwysedd y Cynulliad Cenedlaethol hefyd.

Mae gan Weinidogion Cymru amrywiaeth eang o swyddogaethau yn ymwneud â’r pynciau hyn, gan gynnwys swyddogaethau sy’n eu galluogi i wneud is-ddeddfwriaeth. Mae’r rhan fwyaf o’r swyddogaethau hyn yn cael eu rhoi yn uniongyrchol gan ddeddfwriaeth sylfaenol – gan Ddeddfau Senedd y DU, Deddfau’r Cynulliad a Mesurau’r Cynulliad. Fodd bynnag, o dan adran 2(2) o’r European Communities Act 1972 mae Gweinidogion Cymru wedi’u dynodi i wneud is-ddeddfwriaeth er mwyn gweithredu rhwymedigaethau amrywiol yr UE yn ymwneud â’r amgylchedd.

Mae dynodiadau Gweinidogion Cymru o dan adran 2(2) o’r European Communities Act 1972 yn cynnwys dynodiadau sy’n eu galluogi i weithredu dau fframwaith asesu amgylcheddol allweddol yr UE:

  • Asesiad o’r Effaith Amgylcheddol (EIA), a’r
  • Asesiad Amgylcheddol Strategol (SEA).

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn