Prentisiaethau

Mae’r Apprenticeships, Skills, Children and Learning Act 2009 (ASCLA 2009) a’r is-ddeddfwriaeth a wnaed o dan y Ddeddf yn pennu’r ddarpariaeth ar gyfer strwythur a gofynion prentisiaethau yng Nghymru. Er bod hon yn Ddeddf Senedd y DU, ar y cyfan mae’n gwneud darpariaeth ar wahân ar gyfer Cymru a Lloegr ac mae'r rhan fwyaf o'r is-ddeddfwriaeth o dan y Ddeddf sy'n ymwneud â Chymru wedi’i gwneud gan Weinidogion Cymru.

Mae prentisiaethau yn gyfuniad o waith a hyfforddiant sy'n galluogi pobl i gael profiad mewn sgil, crefft  neu alwedigaeth benodol gan gwblhau hyfforddiant perthnasol hefyd i ffwrdd o'r gweithle. Gall unrhyw un dros 16 oed sy'n byw yng Nghymru nad yw mewn addysg lawn amser wneud cais am brentisiaeth yng Nghymru.

Pan fydd unigolyn yn cwblhau prentisiaeth yn foddhaol yng Nghymru, bydd yn derbyn tystysgrif prentisiaeth gan yr awdurdod dyroddi priodol (gweler adrannau 7 ac 8  ASCLA 2009).  Ar hyn o bryd, yr awdurdod dyroddi a ddynodwyd o dan Orchymyn Prentisiaethau (Dynodi Awdurdod Ardystio Cymru) 2013 (OS 2013/1191)  yw Cynghrair y Cynghorau Sgiliau Sector.

Mae unigolyn 'yn cwblhau' prentisiaeth yng Nghymru os yw’n bodloni'r amodau a nodir yn adran 2 ASCLA 2009, sy'n cynnwys amod ei fod wedi ymrwymo i gytundeb prentisiaeth ac wedi bodloni'r gofynion a nodir yn y fframwaith prentisiaeth cydnabyddedig perthnasol.

Mae cytundebau prentisiaeth yn gytundebau rhwng prentisiaid a chyflogwyr sy’n gorfod bod ar y ffurf a ragnodir yn adran 32 ASCLA 2009 ac yn yr Apprenticeships (Form of Apprenticeship Agreement) Regulations 2012 (SI 2012/844),  sy'n gymwys i Gymru a Lloegr. Dylai'r cytundeb nodi'r hyfforddiant a fydd yn cael ei gyflwyno yn y gwaith ac i ffwrdd o'r gwaith a lefel yr oruchwyliaeth a gaiff y prentis. Dylai'r cytundeb nodi hefyd pa swydd bydd y prentis yn gymwys i’w chyflawni ar ôl cwblhau'r brentisiaeth.

Dylid gwneud cytundebau prentisiaeth mewn cysylltiad â 'fframwaith Cymreig cydnabyddedig'; fframwaith prentisiaeth sy'n nodi’r gofynion penodol y mae’n rhaid i brentis eu bodloni i gwblhau'r brentisiaeth yn llwyddiannus a derbyn tystysgrif prentisiaeth. Mae hyn yn neilltuol i lefel benodol y brentisiaeth dan sylw a'r sgil, crefft neu alwedigaeth y bwriedir hyfforddi’r prentis ynddi (gweler adran 12 ASCLA 2009). Er mwyn i brentis fod yn gymwys i dderbyn tystysgrif prentisiaeth yng Nghymru mae'n rhaid i fframwaith y brentisiaeth gael ei 'gydnabod'.

Er mwyn i fframwaith gael ei gydnabod rhaid iddo fodloni'r gofynion a nodir ym Manyleb Safonau Prentisiaethau Cymru (MSPC) a gyhoeddwyd gan Weinidogion Cymru ar 13 Mai 2013 yng Ngorchymyn Prentisiaethau (Manyleb Safonau Prentisiaethau Cymru) 2013 (OS 2013/1192).

Mae'r MSPC yn pennu’r gofynion sydd i'w bodloni gan fframweithiau cydnabyddedig yng Nghymru, gan gynnwys gofynion gwahanol ar gyfer gwahanol lefelau o fframwaith. Yn unol â’r MSPC, rhaid i bob fframwaith nodi, ymhlith pethau eraill, faint sy’n ofynnol i’r prentis ei ddysgu, y cymhwyster achrededig y dylid ei gyflawni a chyfanswm yr oriau dysgu yn y gwaith ac i ffwrdd o'r gwaith y mae’n rhaid i’r  prentis eu cwblhau. Ni ddylai'r fframwaith fod mor gyfyng fel nad yw’n berthnasol i unrhyw weithle heblaw’r gweithle penodol lle mae'r brentisiaeth yn digwydd.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn