Grantiau a benthyciadau i fyfyrwyr

Mae Pennod 1 o Ran 2 o’r Teaching and Higher Education Act 1998 (THEA 1998) yn gwneud darpariaeth ar gyfer cymorth i fyfyrwyr yng Nghymru a Lloegr.

Mae’r pwerau i wneud darpariaeth ar gyfer cymorth ariannol i fyfyrwyr wedi’u pennu yn adran 22 o THEA 1998. Mae’r rhan fwyaf o swyddogaethau’r Ysgrifennydd Gwladol o dan yr adran hon wedi’u trosglwyddo i Weinidogion Cymru. Fodd bynnag, mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi cadw rhywfaint o gyfrifoldeb am wneud darpariaethau penodol sy’n berthnasol i Gymru. Er enghraifft, mae’r Ysgrifennydd Gwladol wedi cadw’r pŵer i wneud darpariaeth i addasu unrhyw ddeddfiad neu offeryn yn ymwneud â chyfrifo cyllid myfyrwyr.  Caiff swyddogaethau o dan adran 22(2)(a), (c) a (k) o THEA 1998 eu cyflawni yn gydredol gan Weinidogion Cymru a’r Ysgrifennydd Gwladol.

Drwy ddefnyddio eu pwerau o dan adran 22 o THEA 1998, mae Gweinidogion Cymru wedi gwneud rheoliadau i awdurdodi neu orfodi talu grantiau neu fenthyciadau i fyfyrwyr cymwys yng Nghymru sy’n dilyn cyrsiau addysg bellach neu addysg uwch. Y rheoliadau presennol yw Rheoliadau Addysg (Cymorth i Fyfyrwyr) (Cymru) 2015 (ESSWR 2015), ac maent yn cynnwys y rhan fwyaf o’r darpariaethau yn ymwneud â chymorth ariannol i fyfyrwyr yng Nghymru. Gall myfyrwyr cymwys wneud cais am fenthyciad i dalu ffioedd (hyd at uchafswm o £3,810 ar hyn o bryd) ac am grant ffioedd dysgu nad yw’n seiliedig ar brawf modd (hyd at uchafswm o £5,190 ar hyn o bryd) er mwyn talu ffioedd eu cwrs. Gallant hefyd fod yn gymwys i dderbyn grantiau neu fenthyciadau amrywiol ar sail prawf modd ar gyfer costau byw. 

Mae’n rhaid i fyfyrwyr fodloni’r gofynion perthnasol a nodir yn ESSWR 2015 i fod yn gymwys ar gyfer mathau penodol o gymorth ariannol. Mae’r meini prawf cymhwysedd ar gyfer benthyciadau a grantiau gwahanol yn gymhleth, a dylid darllen y rheoliadau i wneud penderfyniad ar unrhyw achos unigol. Yn gyffredinol, bydd gwladolion y DU neu’r UE sy’n dilyn cwrs dynodedig ac sy’n preswylio yng Nghymru fel arfer yn gymwys ar gyfer rhywfaint o gymorth i dalu ffioedd eu cwrs a chyfrannu at eu costau byw.

O dan y rheoliadau, gan amlaf mae’n rhaid i gyrsiau fodloni’r meini prawf a nodir yn rheoliad 5(1) er mwyn cael eu ‘dynodi’, ac mae’r rheoliad hwn yn cynnwys gofyniad bod y cwrs yn cael ei ddarparu gan sefydliad a ariennir yn gyhoeddus. Fodd bynnag, o dan reoliad 5(8) gall Gweinidogion Cymru ddynodi cyrsiau addysg uwch nad ydynt yn cael eu dynodi fel arall o dan reoliad 5(1), sy’n golygu y gall cyrsiau sy’n cael eu darparu gan sefydliadau a ariennir yn breifat gael eu dynodi. 

Gall myfyrwyr sy’n dilyn cyrsiau dynodedig mewn sefydliadau a ariennir yn breifat yng Nghymru wneud cais am yr un cymorth tuag at gostau byw â myfyrwyr sy’n dilyn cyrsiau dynodedig mewn sefydliadau a ariennir yn gyhoeddus. Yn ogystal, gallant fod yn gymwys ar gyfer benthyciad o hyd at £6,000 bob blwyddyn academaidd tuag at eu ffioedd dysgu, ond ni fyddant yn gymwys ar gyfer unrhyw grant tuag at eu ffioedd.

Mae swyddogaethau yn ymwneud â thalu rhai grantiau ffioedd o dan ESSWR 2013 wedi’u rhoi i CCAUC gan Weinidogion Cymru yn rhinwedd Gorchymyn Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (Swyddogaethau Atodol a Dirymu) 2012 (OS 2012/1904), a wnaed o dan adran 69(5) o'r Further and Higher Education Act 1992. Yng nghyswllt y Gorchymyn hwnnw, mae CCAUC yn talu’r grant ffioedd yn uniongyrchol i sefydliadau ar gyfer myfyrwyr cymwys a ddechreuodd eu cyrsiau addysg uwch ar neu ar ôl 1 Medi 2012.

Mae adran 23 o THEA 1998 yn caniatáu i Weinidogion Cymru drosglwyddo neu ddirprwyo unrhyw swyddogaeth y gallant ei chyflawni yn rhinwedd rheoliadau a wnaed o dan adran 22 (h.y. ESSWR 2015) i gorff arall. Mae Gweinidogion Cymru wedi defnyddio’r swyddogaeth hon i ddirprwyo rhai swyddogaethau yn ymwneud â benthyciadau i’r Cwmni Benthyciadau i Fyfyrwyr.

Yn ogystal â’r prif reoliadau cymorth i fyfyrwyr, mae adran 22 o THEA 1998 yn gwneud rheoliadau eraill yn ymwneud â darparu cymorth i fyfyrwyr sy’n ymgymryd â mathau penodol o addysg uwch, sef:

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn