Cyrsiau addysg uwch a phwerau i ddyfarnu graddau

Yn gyffredinol, mae 'addysg uwch' yn cyfeirio at addysg sy’n arwain at radd. Fodd bynnag, mae Atodlen 6 o’r Education Reform Act 1988 yn cynnwys rhestr fwy cynhwysfawr o gyrsiau addysg uwch. Mae diffiniadau statudol o 'addysg uwch' yn cyfeirio at y rhestr hon yn aml, er enghraifft adran 579 o’r Education Act 1996.

Dyma’r cyrsiau a restrir ym mharagraff 1 o Atodlen 6 o’r Education Reform Act 1988:

  •  a course for the further training of teachers or youth and community workers;
  •  a first degree course;
  •  a post-graduate course (including a higher degree course);
  •  a course for the Diploma of Higher Education;
  •  a course for the Higher National Diploma or Higher National Certificate of the Business & Technician Education Council, or the Diploma in Management Studies;
  • a course for the Certificate in Education;
  • a course in preparation for a professional examination at higher level (a professional examination is at higher level if its standard is higher than the standard of examinations at advanced level for the General Certificate of Education or the examination for the National Certificate or the National Diploma of the Business & Technician Education Council);
  • a course providing education at a higher level, whether or not in preparation for an examination (a course is to be regarded as providing education at a higher level if its standard is higher than the standard of courses providing education in preparation for any of the examinations mentioned in the point above).

Er mai sefydliadau addysg uwch (a adwaenir yn fwy cyffredin fel prifysgolion) sy’n darparu’r rhan fwyaf o gyrsiau addysg uwch yng Nghymru, gall sefydliadau addysg bellach hefyd gynnig cyrsiau addysg uwch o dan adran 18 o’r Further and Higher Education Act 1992. Hefyd, gall ysgolion ddarparu cyrsiau addysg uwch sy’n cyfateb i’r disgrifiad o dan y ddau bwynt bwled olaf uchod, o dan adran 28A o’r Education Act 2002.

Er y gall amrywiaeth o sefydliadau addysgol gynnig cyrsiau addysg uwch, dim ond sefydliadau a awdurdodir gan y Cyfrin Gyngor sy’n gallu dyfarnu graddau.

O dan adran 76 o’r Further and Higher Education Act 1992, gall y Cyfrin Gyngor nodi drwy orchymyn bod sefydliad sy’n darparu addysg uwch yn gymwys i ddyfarnu graddau a addysgir a/neu raddau ymchwil, ynghyd â diplomâu, tystysgrifau a dyfarniadau academaidd eraill. Gall sefydliad addysg uwch a awdurdodir yn y modd hwn awdurdodi sefydliad arall i roi’r dyfarniadau ar ei ran.

Mae’n drosedd i unrhyw fusnes honni ei fod yn gallu dyfarnu graddau heb gael ei awdurdodi yn y modd hwn (gweler 21 o’r Education Reform Act 1988) oni bai bod y dyfarniad a roddir wedi’i ddynodi’n ‘ddyfarniad cydnabyddedig’ gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Weinidogion Cymru.

Mae rhestr o ‘ddyfarniadau cydnabyddedig’ wedi’i nodi yn yr Education (Recognised Awards) Order 1988 (SI 1988/2035) ac mae’n cynnwys:

  • Degree of the Utter Bar awarded by the Inns of Court;
  • Master of Horticulture awarded by the Royal Horticultural Society;
  • Mastership in Chemical Analysis awarded by the Royal Society of Chemistry;
  • Mastership in Clinical Biochemistry awarded jointly by the Royal College of Physicians, the Royal Society of Chemistry, the Royal College of Pathologists and the Association of Clinical Biochemists;
  • Mastership in Food Control awarded jointly by the Royal Society of Chemistry, the Institute of Biology and the Institute of Food Science and Technology;
  • Degree of Barrister-at-Law awarded by Benchers of the Honourable Society of the Inn of Court of Northern Ireland.

Cyn belled â bod yr awdurdodiadau cywir ar waith, y sefydliad perthnasol a fydd yn gyfrifol wedyn, yn unol â’i offeryn a’i erthyglau llywodraethu, am bennu’r cwrs astudiaeth a’r asesiadau y bydd angen i fyfyriwr eu cwblhau er mwyn ennill dyfarniad. Fodd bynnag, os yw cwrs yn arwain at gymhwyster proffesiynol, mae’n bosibl y bydd angen goruchwylio neu awdurdodi’r cwrs i ryw raddau, ac efallai y bydd rhaid bodloni safonau ychwanegol. Er enghraifft, er mwyn cynnig arholiadau i gymhwyso ar gyfer trwydded mewn deintyddiaeth, bydd angen i brifysgol gael ei dynodi’n briodol, a gall y cwrs a’r arholiadau gael eu hasesu yn unol â’r Dentists Act 1984.

Bydd ansawdd y cyrsiau addysg sy’n cael eu darparu gan sefydliadau addysg uwch a ariennir yn gyhoeddus yng Nghymru yn cael eu hasesu o dan drefniadau a wneir gan Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru o dan adran 70 o’r Further and Higher Education Act 1992. Unwaith y bydd Deddf Addysg Uwch (Cymru) 2015 wedi dechrau, bydd yn ddyletswydd ar CCAUC i asesu ansawdd yr addysg a roddir yng Nghymru (gan sefydliadau sy’n cael eu rheoleiddio) yn unol â darpariaethau’r Ddeddf hon. Bydd CCAUC hefyd yn gallu rhoi cyfarwyddyd i sefydliadau o safbwynt ansawdd ddiffygiol a rhoi canllawiau ar gyfer gwella neu gynnal ansawdd yr addysg a roddir.  

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn