Cydweithio yn y sector addysg bellach a chyda sectorau eraill

Mae darpariaeth ar gyfer cydlafurio gan gyrff addysg wedi ei chynnwys yn Rhan 1 Mesur Addysg (Cymru) 2011 (MAC 2011). Mae Rhan 1 yn nodi'r amgylchiadau lle y gall neu lle mae'n rhaid i gyrff addysg ymarfer ddefnyddio "pwerau cydlafurio" penodol a all gynnwys dirprwyo swyddogaethau i gyrff addysg eraill, neu i gydbwyllgorau dau neu fwy o gyrff addysg.

Fel y nodir yn adran 1 o MAC 2011, mae 'cyrff addysg' yn:

Mae adran 5 (2) o MAC 2011 yn rhestru'r 'pwerau cydlafurio' sef:

“(a) darparu cymorth ariannol (p’un ai ar ffurf grant neu fenthyciad) i unrhyw
berson;
(b) ymrwymo i drefniadau neu gytundebau ag unrhyw berson;
(c) cydweithredu â’r person hwnnw, neu hwyluso neu gydgysylltu ei
weithgareddau;
(d) arfer (p’un ai ar ei ben ei hun neu ar y cyd) unrhyw un neu rai o
swyddogaethau unrhyw berson ar ran y person hwnnw;
(e) gwneud trefniadau i unrhyw un neu rai o swyddogaethau’r corff addysg gael ei gyflawni neu eu cyflawni gydag un neu ragor o gyrff addysg eraill, neu gan un neu ragor o gyrff addysg eraill;
(f) gwneud trefniadau i unrhyw un neu rai o swyddogaethau’r corff addysg gael ei gyflawni neu eu cyflawni gan gydbwyllgorau dau neu ragor o gyrff addysg;
(g) darparu staff, nwyddau, gwasanaethau neu lety i unrhyw berson;
(h) rhannu a defnyddio gwybodaeth er mwyn arfer unrhyw bwerau cydweithio.

Felly mae gan sefydliadau addysg bellach bwerau i gydlafurio gyda sefydliadau addysg bellach eraill ac ysgolion ac awdurdodau lleol.

Mae'r pwerau hyn yn ddarostyngedig i gyfyngiad yn Rheoliadau Cydlafurio Rhwng Cyrff Addysg (Cymru) 2012 (OS 2012/2655). Mae rheoliad 4 yn nodi mai dim ond i gydbwyllgor o ddau neu fwy o gyrff addysg y gall corff addysg bellach ddirprwyo’r swyddogaethau hynny y gellir eu dirprwyo iddo o dan ddarpariaethau perthnasol ei offeryn a’i erthyglau llywodraethu.

Mae yna hefyd gyfyngiad cyffredinol yn rheoliad 4 (2) na chaiff corff addysg ddirprwyo i gydbwyllgor unrhyw un o'i swyddogaethau o ran:

“(a) penodi a diswyddo, a chymryd camau disgyblu yn erbyn, personau a gyflogir o dan gontract cyflogaeth gan awdurdod lleol;
(b) diswyddo, a chymryd camau disgyblu yn erbyn, personau a gyflogir o dan gontract cyflogaeth gan gorff addysg bellach;
(c) diswyddo, a chymryd camau disgyblu yn erbyn, staff yr ysgol yn y Rheoliadau Staffio Ysgolion a Gynhelir (Cymru) 2006; neu
(d) disgyblu disgybl neu fyfyriwr.”

O dan adrannau 2 a 3 MAC 2011, mae gan gyrff addysg ddyletswydd i ystyried o bryd i'w gilydd a fyddai gweithredu eu pwerau cydlafurio yn hyrwyddo’r amcan 'bod adnoddau cyhoeddus yn cael eu defnyddio’n effeithiol ac yn effeithlon gan gorff addysg mewn cysylltiad â darparu addysg a hyfforddiant sy’n addas at anghenion personau nad ydynt eto’n 19 oed' ('amcan y cydlafurio').

Os bydd corff addysg yn penderfynu y byddai gweithredu pŵer cydlafurio yn fanteisiol o safbwynt yr amcan cydlafurio yna rhaid iddynt geisio gweithredu’r pŵer.

Wrth weithredu ei bwerau cydlafurio rhaid i gorff addysg ystyried unrhyw ganllawiau a gyhoeddir gan Weinidogion Cymru o dan adran 7 MAC 2011.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn