Gwasanaeth mabwysiadu awdurdod lleol

Mae amddiffyn a llesiant plant, gan gynnwys mabwysiadu a maethu, yn bynciau sydd wedi’u datganoli i Gynulliad Cenedlaethol Cymru. (gweler Deddf Llywodraeth Cymru 2006 Atodlen 7 paragraff 15). Mae mabwysiadu rhwng gwledydd wedi’i eithrio o hyn, ar wahân i asiantaethau mabwysiadu a’u swyddogaethau a swyddogaethau’r “Awdurdod Canolog” dan Gonfensiwn yr Hag ar Amddiffyn Plant a Chydweithredu o ran Mabwysiadu Rhwng Gwledydd 1993.

Mae Rhan 1 o’r Adoption and Children Act 2002 yn ei gwneud hi’n ofynnol i awdurdodau lleol Cymru gynnal gwasanaeth yn eu hardal er mwyn diwallu anghenion plant sydd angen lleoliad mabwysiadu, er mwyn diwallu anghenion pobl sy’n dymuno mabwysiadu plentyn a diwallu anghenion rhieni a gwarcheidwaid plant i’w mabwysiadu, rhai a gafodd eu mabwysiadu yn y gorffennol, eu rhieni naturiol a’u rhieni mabwysiedig.

Mae dyletswyddau awdurdodau lleol yn cwmpasu’r broses fabwysiadu o’r cais cychwynnol am asesiad gan ddarpar fabwysiadwyr a’r asesiad dilynol, argymhellion gan y panel mabwysiadu, y penderfyniad bod plentyn yn addas ar gyfer ei fabwysiadu, paru a rhoi plentyn gyda darpar fabwysiadwyr a darparu cymorth mabwysiadu ar gyfer pobl benodol a gaiff eu heffeithio gan y broses fabwysiadu. Mae dyletswyddau awdurdodau lleol yn hyn o beth i’w gweld yn Rheoliadau Asiantaethau Mabwysiadu (Cymru) 2005 (O.S. 2005/1313) a Rheoliadau Gwasanaethau Cymorth Mabwysiadu (Awdurdodau Lleol) (Cymru) 2005 (O.S. 2005/1512).

Dyletswydd awdurdod lleol yw darparu gwasanaeth cymorth domestig a rhwng gwledydd. Mae gofynion penodol ar awdurdodau lleol o ran mabwysiadu rhwng gwledydd i’w gweld yn Rheoliadau Asiantaethau Mabwysiadu (Cymru) 2005 ac Adoptions with a Foreign Element Regulations 2005 (O.S. 2005/392). Bydd y prosesau y mae angen i awdurdodau lleol eu dilyn mewn achosion mabwysiadu rhwng gwledydd yn dibynnu a yw’r achos yn ymwneud ag achos mabwysiadu sy’n unol â Chonfensiwn yr Hag 1993.  Mae Canllawiau Mabwysiadu Llywodraeth Cymru a’r Canllawiau Mabwysiadu Rhwng Gwledydd cysylltiedig yn bwynt cyfeirio pwysig.

Mae Rheoliadau Gwasanaeth Mabwysiadu Awdurdodau Lleol (Cymru) 2005 (O.S.2007/1086) yn darparu fframwaith rheoleiddiol ar gyfer gwaith trefnu, rheoli ac ymddygiad gwasanaeth mabwysiadu’r awdurdod lleol - gan gynnwys materion fel pa mor addas yw’r staff, pa mor addas yw’r adeiladau a sicrhau ansawdd. Mae gwasanaethau mabwysiadu awdurdodau lleol Cymru yn cael eu harchwilio gan Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru, sy’n arfer ei phwerau dan Ran 2, Pennod 6 o’r Health and Social Care (Community Health and Standards) Act 2003.

Yma yng Nghymru, mae awdurdodau lleol wedi’u grwpio’n bum cydweithfa ranbarthol. O fewn y rhain wedyn, mae awdurdodau lleol yn llunio trefniadau partneriaeth er mwyn cyflawni eu dyletswyddau mabwysiadu statudol. Mae’r awdurdodau lleol hefyd yn gweithio ar y cyd ag asiantaethau mabwysiadu statudol, adrannau addysg lleol, byrddau iechyd lleol ac Ymddiriedolaethau’r GIG. Mae’r trefniadau cydweithio hyn yn digwydd dan nawdd y Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol, a lansiwyd ar 5 Tachwedd 2014. Y Gwasanaeth hwn sy’n cadw llygad ar gynnal a datblygu gwasanaethau mabwysiadu ym mhob cydweithfa ranbarthol a ledled Cymru. Daeth Cyfarwyddiadau Deddf Mabwysiadu a Phlant 2002 (Trefniadau Mabwysiadu ar y Cyd) (Cymru) 2015 i rym ar 13 Mawrth fel sail i’r Gwasanaeth Mabwysiadu Cenedlaethol.

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn