Plant sy’n derbyn gofal

Darperir llety gan awdurdod lleol i blant sy’n "derbyn gofal" i ffwrdd oddi wrth eu teuluoedd, naill ai ar gais y rhiant neu yn unol â "gorchymyn gofal" a wnaed o dan adran 31 o'r Children Act 1989.

Adran 76 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014

Mewn rhai achosion, efallai bydd angen i’r awdurdod lleol roi llety i blentyn am nad oes neb sydd â chyfrifoldeb rhiant drosto, neu mewn achosion lle mae’r plentyn ar goll, wedi ei adael neu mae ei amgylchiadau yn ei atal rhag derbyn gofal a llety gan riant neu berson â chyfrifoldeb rhiant. Mae gan yr awdurdod lleol ddyletswydd o dan adran 76 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 i ddarparu llety i blentyn o’r fath. Gellir sicrhau llety trwy gyfrwng lleoliad gyda rhiant maeth, mewn lleoliad preswyl, megis cartref plant neu drwy leoliad gyda pherthynas ("lleoliad carennydd").

Mae plentyn sydd wedi ei letya gan awdurdod lleol o dan adran 76 yn blentyn sy’n "derbyn gofal", ond nid yw’r awdurdod lleol yn cael cyfrifoldeb rhiant dros y plentyn.

Mae adran 81 (10) i (13) o'r Ddeddf yn darparu ar gyfer rhai amgylchiadau penodol lle mae awdurdod lleol yn fodlon I blentyn sy’n derbyn gofal gael ei leoli ar gyfer mabwysiadu, ac yn cynnig lleoli plentyn ar gyfer mabwysiadu gyda darpar fabwysiadydd penodol. Mae'n nodi bod rhaid i'r awdurdod lleol leoli plentyn gyda’r darpar fabwysiadydd, onid yw’n ystyried ei fod yn fwy priodol i roi'r plentyn mewn mannau eraill hyd nes y gwneir gorchymyn lleoliad. Weithiau gelwir y trefniadau hyn yn 'maeth i fabwysiadu'.  (gweler paragraffau 173 i 177 y Cod Ymarfer ar gyfer Rhan 6).

Adran 31 o'r Children Act 1989

Gall llys roi gorchymyn gofal o dan adran 31(1)(a) o'r Children Act 1989 sy’n gosod plentyn yng ngofal awdurdod lleol dynodedig. Bydd cyfrifoldeb rhiant yn cael ei rannu rhwng rhieni’r plentyn a’r awdurdod lleol.

Mae adran 31(2) o'r Children Act 1989 yn darparu y bydd llys ond yn gwneud gorchymyn gofal os yw’n fodlon bod “the harm, or likelihood of harm a child is suffering or likely to suffer, is attributable to…the care given, or likely to be given to the child …if the order were not made, not being what it would be reasonable to expect a parent to give…or the child being beyond parental control”.

Ni ellir gwneud gorchymyn gofal mewn perthynas â phlentyn sydd wedi cyrraedd 17 oed (neu 16 yn achos plentyn sy’n briod).

Gwasanaethau ar gyfer plant sy’n derbyn gofal

Mae’n ofynnol i’r awdurdod lleol sy’n gyfrifol am ofalu am blentyn sicrhau bod yna gynllun gofal ar gyfer y plentyn yn unol â gofynion adran 83 o Ddeddf 2014 a rheoliadau a wnaed o dan adran 84 o'r Ddeddf.

Gweler y Rheoliadau Cynllunio Gofal, Lleoli ac Adolygu Achosion (Cymru) 2015 (O.S.2015/1818).

Cyfraniadau tuag at gynnal plant sy’n derbyn gofal

Mae Atodlen 1 i Ddeddf 2014 yn gofyn i awdurdod lleol sy’n gofalu am blentyn ystyried a ddylai adennill cyfraniadau tuag at gost cynhaliaeth y plentyn oddi wrth oedolyn sydd a chyfrifoldeb rhiant y plentyn.

Caiff awdurdod lleol ond adennill cyfraniadau gan gyfrannwr os yw o’r farn ei bod yn rhesymol gwneud hynny ac nid oes hawl ganddo i geisio cyfraniad tuag at gostau cynnal y plentyn yn unrhyw un o’r achosion canlynol:

  • yn ystod cyfnod pan mae’r rhiant yn derbyn budd-dal a bennir mewn rheoliadau dan baragraff 1(4) o'r Atodlen
  • os yw’r plentyn yn derbyn gofal ond yn cael ei leoli gyda’i rieni yn unol â trefniadau'r awdurdod lleol a wneir yn unol âg adran 81 o Ddeddf 2014 
  • os yw’r plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol o dan adran 76 o Ddeddf 2014
  • os yw’r plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol o dan orchymyn gofal dros dro
  • pan fo plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol o dan adran 92 o'r Powers of Criminal Courts (Sentencing) Act 2000

Nid oes unrhyw erthyglau am y pwnc hwn